Page 172

نظریه آزادی ،ایران و دین محمدعلی جنت خواه دوست 172 داریم؟ در واقع من در برابر انتخاب و اراده آزاد دیگران مادامی که نقض حقوق مالکيت من نکرده اند تسليم هستم . اینم از ریشه داستانی .آدم و حوا و ریشه داستانی هابيل و قابيل که در بخش های مرتبط با حسادت توضيح دادم معنای کلمه"سالم"

« سالم» در اصل یک واژه عربی است که از ریشه ثالثی س-ل-م آمده است. هسته معنایی این ریشه در ِعربی کهن چيزی شبيه این هاس :ت سالم بودن، بی گزند بودن، تمام و کامل بودن، ایمن بودن، و در صلح بودن. بنابراین «سالم» در الیه ِبنيادین خود فقط »«درود نيست؛ بلکه در اصل به معنای امنیت، سالمت، بی آسیبی و صلح است. در فرهنگ »های لغوی نيز «سالم» با «سالمة پيوند دارد؛ یعنی حالتِ بی خطر و بی نقص بودن. از نظر ریشه شناسیِ سامی، این واژه فقط عربی نيست، بلکه عضو یک خانواده بزرگ تر است . ریشه ِسامی Š-L-M / S-L-M در زبان های سامی معانی ای از جنس کمال، تمامیت، سالمت، صلح و آسودگی .داده است برای همين «سالم» عربی با واژه هایی مثلshalom در عبری هم خانواده است. پس قدیمی ترین الیه معنایی این ،خانواده بيشتر به تمامیت و سالم بودن نزدیک است، و از آن جا معنای آرامش و صلح زاده شده است . در عربی، از همين ریشه چند شاخه مهم ساخته شده است:

•

َسَلِم: سالم و بی گزند شد • سَالمة : سالمت، ایمنی • سَال:م صلح، آرامش، درود •

َسَلَّم : تحویل داد، تسليم کرد، سالم گفت • تَسلی:م واگذاری، تسليم، نيز ادای سالم • أَسلَمَ / إسالم : در اصل از همين خانواده ریشه ای ،است هرچند معنای اصطالحی اش مسير خاص خود را پيدا کرده است.

از نظر تحول معنایی ، مسير واژه را می شود تقریباً این طور دید:

سالمت / بی گزندی / تمامیت
← امنیت و آسودگی
← صلح و نبودِ نزاع
← دعای خیر برای دیگری
← فرمول greeting یا درود یعنی وقتی عرب می گفت «سالم عليک» یا بعدتر «السالم عليکم»، در اصل معنایش چيزی شبيه این بود: بر تو سالمت و امن و صلح باد. پس «سالم» در آغاز صرفاً یک لفظ آدابی توخالی نبود؛ یک دعای واقعی برای سالم بودن و بی خطر بودنِ مخاطب .بود در منابع قرآنی نيز «سالم» هم به معنای تحيت آمده، هم به معنای صلح و هم به معنای حالت امن و آرامش.