Page 614

نظریه آزادی ،ایران و دین محمدعلی جنت خواه دوست 614 جامعه مؤمنان، و جلوگيری از بلعيده شدنِ کاملِ حقيقت به دست دولت های جائر استوار بود. آنان نيامدند که بازیِ دیالکتيکیِ شيطان را با رنگ دینی ادامه دهند؛ آمدند تا نشان دهند حتی در دلِ سخت ترین سلطه ها نيز می ِتوان از منطقِ جنگِ قدرت خارج شد و مسيرِ رشد عقل، اخالق، و آزادی را حفظ کرد.

حفظِ حقيقت در دلِ سلطه← خروج از ِبازی حذف و انتقام ←

تقيه تقيه در این چارچوب، نه ترسِ اخالقی و نه سازش با باطل، بلکه خروج آگاهانه از زمينِ بازیِ دیالکتيکی است. دولتِ جائر می خواهد ِحق را وارد ميدانِ درگيریِ زودرس کند تا آن را در همان آغاز سرکوب و نابود سازد. تقيه، در چنين وضعی، یعنی نپذیرفتنِ زمان و زمين نبردی که دشمن تعيين کرده است. یعنی حفظِ نيرو، حفظِ جانِ مؤمنان، حفظِ شبکه های انسانی و معرفتی، و جلوگيری از آن ،که حقيقت خوراکِ ماشينِ سرکوب شود. تقيه در این معنا، بخشی از عقالنيتِ ضدّدیالکتيکیِ اهل بيت است: حق باید بماند، ولو پنهان؛ زیرا بقای حق، مقدم بر نمایشِ پ رهزینه و نابودکننده ی آن است. در منطق نظریه ،آزادی اهل بيت را نباید به صورت یک ِجریان ،دیالکتيکی قدرت ،طلب یا «دولت خواه به هر »قيمت فهميد . سيره آنان ،برعکس سيره حفظِ هسته های حق در دلِ سلطه بود: حفظِ عقل، حفظِ شبکه،مؤمنان ِحفظ ِامکان ِانتخاب ،آزاد جلوگيری از بلعيدهِشدن دین به ِدست ،دولت و ِبسط ِتدریجی ِنظم حق از ،پایين نه ِفتح شتاب زده دولت از باال .اگر خط ،دیالکتيک تاریخ را با ،تضاد ،بحران ،خون و ِسنتز قهری جلو می،برد خط اهل ،بيت تاریخ را با بقای حق، تربیت انسان، مهارِ شرّ، و رشدِ موزاییکیِ جامعه پيش می ِبرد. همين معنا با خط اصلی نظریه آزادی هم سازگار است :دین باید از چنگ حکومت بيرون کشيده ،شود نه این که به ِنام امام و اهل بيت مصادره شود . مقایسه گزارش تاریخی با خوانشِ نظریه آزادی حضرت فاطمه زهرا (س): مطالبه حق در برابرِ مصادره آن به نامِ مصلحتِ قدرت حضرت فاطمه زهرا (س)، دختر پيامبر اسالم، در سنت اسالمی جایگاهی یگانه دارد؛ اما اهميتِ تاریخیِ او فقط به نسبتِ خانوادگی با پيامبر یا پيوندش با اميرالمؤمنين علی (ع) محدود نمی شود. در گزارش های عمومی و دانشنامه ای آمده است که پس از رحلتِ پيامبر، او با ابوبکر بر سرِ مسئله اقتدار و نيز بر ِسر ملکی که آن را ِّحق خود می،دانست وارد نزاع شد؛ نزاعی که به ویژه در ِموضوع فدک در حافظه شيعی جایگاه محوری یافت .بریتانيکا نيز تصریح می کند که او پس از ِوفات پيامبر از ابوبکر ناراضی شد و بر ِسر مالی که آن را متعلق به خود می دانست با او درگير شد . اگر سيره حضرت زهرا (س )مستقل از هر ِبازخوانی بعدی دیده ،شود مهم ترین ِویژگی آن این است که او در ِبرابر ِسلب ،حق ِسکوت سازش کارانه را انتخاب نکرد. در روایتِ مشهورِ خطبه،فدک فدک به عنوان زمينی معرفی می شود که پيامبر آن را به او بخشيده ،بود اما پس از ِوفات پيامبر از او گرفته شد؛ سپس او به مسجد رفت و در ِحضور مهاجر و ،انصار با ِاستدالل قرآنی و زبانی ،استوار مطالبه حق