Page 696

نظریه آزادی ،ایران و دین محمدعلی جنت خواه دوست 696 خواهد کرد و یک بار دیگر همه آن چيزهایی که1400

سال پيش رخ داد این بار با رنگ و لعاب تکنولوژی های جدید رخ خواهد داد. یک بار دیگر معنای"جاهليت را با چشم" .خواهيد دید این که کیفیت این وحی نبوی به پیامبر (ص) چگونه بوده است، برای ما قبل تصور یا تئوریزه کردن نیست، اما با عقل امکان صحت و صدق کالم پیامبر (ص) وجود دارد و ما می توانیم عیار آن را بر اساس نظام های صوری منسجم .اصل موضوعی بسنجیم دو اردوگاهِ نهایی: منطق یا دیالکتيک در نزاع بر سر آزادی، بیش از دو اردوگاه نداریم.

اردوگاه نخست، بر اصل عدم تناقض بنا شده است. این اردوگاه می گوید چيزی نمی تواند در آنِ واحد هم کمتر از چيزی باشد و هم بيشتر از همان چيز. اگر حقيقتی هست، باید بتوان آن را به نحوی منسجم، قابل بيان، و قابل استدالل صورت بندی کرد. از همين جاست که تعریف عينی، نظام صوری، و امکان توافق بر گزاره های روشن پدید می آید.

اردوگاه دوم، دیالکتيکی است. در این اردوگاه، تناقض نه خطا، بلکه موتور حرکت معرفی می شود: تز در برابر آنتی تز قرار می گيرد، این دو باید بجنگند، و از دل این جنگ، سنتز بيرون می آید. در این منطق، حقيقت دیگر امرِ روشن و سازگار نيست؛ محصولِ نبرد است.

در نسبت با عقالنيت، اردوگاه اول خردگراست و اردوگاه دوم ناگزیر به خاموش کردنِ عقل و منطق. چون اگر اصل عدم تناقض را بپذیری، دیگر نمی توانی تناقض را به عنوان مسيرِ طبيعیِ فهم و تاریخ بپذیری. ،و اگر دیالکتيک را بپذیری، باید بپذیری که جنگ، تضاد و سنتز، جای استداللِ شفاف را بگيرند.

در بحث آزادی نيز همين دو اردوگاه حاضرند. در اردوگاه نخست، آزادی تعریف عينی دارد: حقوق مالکيت فردی. و از همين تعریف عينی، زنجيره ای از قضایای آکسيوماتيک به دست می آید که به صورت حلقه هایی به هم پيوسته، از منطق شروع می ِشود و تا امامت، منجی حاضرِ غایب، و پنهان بودنِ وقتِ ظهور امتداد می یابد. در این زنجيره، هيچ حلقه ای تزئينی نيست و هيچ حلقه ای را نمی توان بی هزینه حذف کرد.

اما اردوگاه دوم، در بحث آزادی، قائل به تعریف ذهنی و دیالکتيکی است. در این جا آزادی دیگر حقوق مالکيتِ فردی نيست؛ به دموکراسی، اراده ی جمع، سنتزِ نيروها، یا صورت های گوناگونِ دولت پرستی تقليل می یابد. فاشيسم، سوسياليسم، وحدت وجودی ،ها دولت گرایی، فراماسونری، آتئيسمِ دولت پرست، و حتی قرائت های manipulative از ظهور و منجی، همگی در همين اردوگاه اند؛ زیرا در همه ی آن ها، حقيقتِ آزادی نه در تعریف عينی و توافق پذیر، بلکه در کشمکش، تاریخ، و سلطه ی نهایی جست وجو می شود.

اگر در باب آزادی به دنبال گزاره های توافق پذیر و بدون جنگ هستيم، ناگزیریم از تعریف عينی استفاده کنيم؛ و تعریف عينی، فقط در جایی ممکن است که بتواند به نظام های صوری منسجم اصل موضوعی تبدیل شود.