Page 597

نظریه آزادی ،ایران و دین محمدعلی جنت خواه دوست 597 َوَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شِدِیدُ الْعِقَاب ﴿۲﴾ سوره المائدة و در نيکوکارى و پرهيزگارى با یکدیگر همکارى کنيد و در گناه و تعدى دستيار هم نشوید و از خدا پروا کنيد که خدا سخت کيفر است . قاعده عملی برای الهام سالم در واقع، کافی است به انسان ها گفته شود که اگر الهاماتی به شما دست داد که این ویژگی را داشتند ــ یعنی نه ناقض آزادی و حقوق مالکيت کسی بودند، نه متضمن تعدی، تخریب ، آسيب به محيط زیست ، یا سلطه بر دیگری بودند ــ و از سوی دیگر، آن کار در امتداد همان چيزهایی بود که وحی پيامبر همواره آن ها را به عنوان کار درست معرفی کرده است، در این صورت باید آن کار را انجام دهيد و نباید در آن گرفتار محاسبه گری های فلج کننده شوید. نتيجه چنين رفتاری خوب خواهد بود، زیرا دیگران نيز با همان منطق زندگی می کنند و در نهایت، همه با هم از ا ین نظم خيرخواهانه نتيجه می گيریم.

البته ممکن است الهاماتی به انسان دست بدهد که مربوط به احتياط درباره خود، فرزند، یا عزیزانش باشد؛ مثالً احساس کند خطری در راه است و باید جانب احتياط را رعایت کند. یا به طور کلی، الهاماتی از این دست به او برسد که تا وقتی ناقض حقوق مالکيت فردی دیگری نباشند، آ سيبی به محيط زیست نزنند، و در انسان توهمِ ارتباطِ الهیِ برتر نسبت به دیگران ایجاد نکنند، مشکلی ندارند و بسياری از آن ها نيز می توانند صادقانه و سالم باشند ، بسياری از حس ها و وحی های الهی که به مادران می شود و بسياری از آنان به شکل توجيه ناپذیر و غير قابل ف همی دقيق از آب درمی آیند از همين سنخ هستند. پوزیتيویست ها این ها را انکار می کنند اما چنين تجربياتی از مادران را انکار کردن بيشتر حاصل از تکبر جهل است تا پذیرش و فهم حق . اما به محض آن که پای توهم خودبرتربينی به ميان بياید، یعنی انسان گمان کند از دیگران انسان تر، باالتر، یا دارای مرتبه ای خاص تر و نزدیک تر به خداوند است، باید آن را در شمار فریب .های شيطان دانست همين جا است که مرز ميان الهام سالم و وحی الهی و وسوسه شيطانی آشکار می :شود وحی الهی ، انسان را به خيرِ منطبق با حقوق دیگران سوق می دهد؛ اما وسوسه شيطانی، یا به تعدی و سلطه ختم می شود، یا به خودویژه پنداری و احساس برتری. تجربه شخصی و مسئله پاالیش الهامات درونی ببينيد، دغدغه بزرگی از من نيز اکنون رفع می شود. برای من هم الهاماتی در زندگی مانند همه رخ می دهد و در هنگام نوشتن نظریه آزادی، امکان هرگونه لغزشی با فریب شيطان برای توهم فردی وجود داشت تا مسير صحيح از ریل خارج شود و باید برای آن ها پاسخی پيدا می.کردم تا از یک انحراف بالقوه بزرگ جلوگيری کنم الهاماتی به من شد که از این جاها می توانم پاسخ سؤالم را پيدا کنم. پيدا کردم. به شماها هم این الهامات می شود، اما توجه نمی کنيد و جدی نمی ًگيرید. مثال به دل شما می افتد که در یک دو راهی سخت که هرکدام به نوعی نقض حقوق مالک يت کسی است و امتناع از هر دو راه حل فشار زیادی به شما می ،آورد اینجا اگر صبر کنی، برایت اتفاق خوبی می.افتد؛ خب صبر کن تعداد زیادی برای من رخ دادند و من صبر کردم و دیدم برای خيلی از افراد هم تجربه مشابه بوده است که صبر و تحمل باعث گشایش درهای بزرگی از خداوند می شود تا این که یکی از آن دو راه نقض حقوق مالکيت فردی دیگران ولو به