Page 447

نظریه آزادی ،ایران و دین محمدعلی جنت خواه دوست 447 درآمد فصل هوش مصنوعی دین، اخالق ماشين و آزمون سازگاری عصر هوش مصنوعی، پایان دوران ادعاهای مبهم اخالقی است. تا پيش از این، می شد درباره اخالق، دین، عدالت، آزادی و انسان با خطابه، احساس، عنوان، لباس، سنت، شهرت یا قدرت سخن گفت. اما ماشين، با ابهام و تعارف کنار نمی آید. ماشين از ما اصول می خواهد؛ اصولی روشن، محدود، قابل اجرا و غيرمتناقض.

اگر کسی مدعی است که برای انسان نظام اخالقی دارد، باید بتواند آن نظام را در سطح ساده تر، یعنی برای ماشين نيز صورت .بندی کند انسان اراده آزاد، تمایالت نفسانی، انگيزه های متعارض و امکان عصيان دارد؛ اما ماشين، در نسبت با انسان، موجودی ساده تر است. اگر در این سطح نتوان نظام اخالقی سازگار ساخت، ادعای هدایت انسان نيز دچار اشکال می شود.

از اینجا چالش اصلی آغاز می شود: آیا دین می تواند به یک نظام صوری، سازگار و اصل موضوعی برای کنترل اخالقی هوش مصنوعی تبدیل شود؟ اگر دین حق است، و اگر حقيقت آن واحد و غيرمتناقض است، باید بتوان دست کم بخش دنيوی، رفتاری، حقوقی و اجتماعی آن را به زبان صوری ترجمه کرد. این فصل، آغاز همين آزمون است.

چرا فرمال سيستم بودن نظریه آزادی ، کليد بحران هوش مصنوعی است؟ همين جا بگویم که من مهندس کامپيوتر گرایش نرم افزار از دانشگاه صنعتی اميرکبير تهران هستم. از اقبال روزگار، تمام دوستان دانشگاهی من، امروز در بهترین شرکت های دنيا در متا (فيسبوک و اینستاگرام و ...) و آلفابت (گوگل) و آمازون و هرجا که فکر کنيد شاغل شده اند یا دست کم با یک واسطه یک نفر را در آن ها پيدا می کنم. همگی نخبگانی بودند که در بهترین دانشگاه های جهان به دکترا در زمينه هوش مصنوعی رسيدند. در نتيجه به این بخش که می نویسم و ادعایی که می.کنم آگاهی کامل دارم چرا فرمال سيستم یا نظام صوری بودن نظریه من در این قرن فوق العاده مهم است؟ چون ما در علم نيز همين کار را می کنيم. با مشاهده ،پدیده ها یا با فرضيات و تخيالت اوليه نسبت به طبيعت به یک سری اصول موضوعه یاAxiom می رسيم و آن را به زبان ریاضی فرموله می .کنيم. تمام بنيان علم بر همين است. هرجا که انسان در علم جا پای سفتی قرار داده است همين است در واقع تمام تالش های علمی بشر، خالصه شده است به استخراج فرمال سيستم ها از دل نچرال سيستم (یا نظام طبيعی جهان پيرامونی). در نتيجه هر آنچه ما در علم، به زبان انسان یا زبان ریاضی یا زبان حروف، بيان می کنيم ،تجميع مشاهدات و تجربيات ما به شکل داده هایی که از حواس پنجگانه می ،گيریم از نچرال سيستم و تبدیل آن به زبان صوری یاFormal Language

است. اگر دستاوردهای علمی را که سازگاری و اصل موضوعی بودن آنان ثابت شده است، مانند فيزیک نيوتونی یا نظریات اینشتين را تالش کنيم که بيان کنيم، ناگزیریم از نظام های صوری اصل موضوعی یاConsistent axiomatic formal systems

.استفاده کنيم