Page 91

نظریه آزادی ،ایران و دین محمدعلی جنت خواه دوست 91 وقتی همه با چشم دیده اند که دینِ دولتی، برقِ دولتی، آبِ دولتی، بنزینِ دولتی، و هر امرِ دولتی به چه ناکارآمدی و فساد و ابتذالی منتهی می شود، بعد همان منطق با وقاحت می گوید حاال که دولت همه جا شکست خورده، بيایيم سالمت و آموزش را هرچه بيشتر دولتی کنيم، چون از همه مهم ترند. در حالی که دقيقاً چون از همه مهم ترند، باید از انحصار دولت دورتر باشند، نه نزدیک تر.

لوله ی تنگِ سالمت و آموزش سخت گيرانه ترین مسيرهای شغلی، آموزشی، و استخدامی، در همين دو بخش ساخته شده اند. در بخش سالمت، فرد وارد یک لوله ی تنگ می شود؛ لوله ای که اغلب حتی اجازه نمی دهد به بيرون از آن فکر کند. پروتکل، رگوليشن، مجوز، سلسله مراتب، و ترس از محکوميت، گاه چنان فضا را می بندند که حتی در وضعيت اضطراری هم پزشک، به جای تشخيص و مسئوليتِ آزاد، اسيرِ ترس از ساختار می شود. نتيجه فقط کندیِ درمان نيست؛ نتيجه، سلبِ استعدادهای دیگر، سلبِ کارآفرینی، و جلوگيری از ارزان تر و عمومی ِتر شدن خدمات سالمت نيز هست.

در آموزش هم وضع شبيه همين است. معلم اگر تکان بخورد، حذف می شود. اجازه ندارد آزادی را آموزش دهد. بلکه ساختار، او را طوری تربيت می کند که خودِ او هم معنای آزادی را فرانگيرد، تا مبادا کودکان را از همان ابتدا با آزادی بار بياورد. قربانیانی که گاه بازوی همان ساختار می شوند نکته ی دردناک این است که خودِ کارکنانِ بخش سالمت و آموزش، به عنوان قربانيانِ سوسياليسم، در درصد باالیی خودشان هم سوسياليست می شوند. یعنی ساختار، قربانيانش را به بازتوليدکنندگانِ خودش تبدیل می کند.

،به نام پروتکل ،به نام رگوليشن ،به نام استاندارد و به نام مقدساتِ جدیدِ جمع،گرایانه ِگاهی خودِ پزشک و معلم هم در سرکوب آزادی خواهانِ همان حوزه شریک می شوند.

پس مسئله فقط این نيست که دولت این دو حوزه را گرفته است؛ ،مسئله این است که دولت، ذهنِ کنشگرانِ این دو حوزه را هم، تا حدی به سربازانِ همان منطق تبدیل می کند.

چرا این دو بخش خط مقدم اند؟ ،چون اگر سالمت و آموزش آزاد شوند هم انسان از نظر جسمی و روانی امکانِ شکوفاییِ مستقل پيدا می،کند و هم از کودکی، به جای ،اطاعت آزادی را یاد می گيرد.

اما اگر این دو بخش در سيطره،ی دولت بمانند جامعه از دو طرف محاصره می شود:

• از یک طرف، بدن و روانش در انحصار دولت می ماند • از طرف دیگر، ذهن و تربيت نسل بعدی اش هم دولتی می شود