Page 241

نظریه آزادی ،ایران و دین محمدعلی جنت خواه دوست 241 تعيين گرایی دیوید هيوم نيز با توجه به قضایای ناتماميت گودل رد است (با این که خيلی تالش کرده است آن را به نوعی با اراده آزاد )سازگارگرا کند که در بخش های پس از نيمه کتاب دقيق تر خواهيد فهميد نقد ما چيست تعین گرایی (Determinism) یا موجبیت ،، دیدگاهی فلسفی و علمی است که بر اساس آن، تمام رویدادها، از جمله اعمال انسان به طور علّی توسط رویدادها یا شرایط پيشين تعيين می شوند . ا ،ین دیدگاه معتقد است با داشتن دانش کامل از حالت جهان و قوانين طبيعت می توان آینده را پيش بينی کرد. این نظریه بر عليت ماتریاليستی استوار است، نه سرنوشت گرایی مطلق. حال همين جبرگرایی را به هزار مدل تفسير کرده اند که تمامی ناسازگار و داستان سرایی است. همان رد اراده آزاد انسان تکليف جبرگرایی را نسبت به نقض آزادی و حقوق مالکيت و به بردگی گرفتن دیگران مشخص می کند. اما اگر فرض کنيم یک نظام صوری آکسيوماتيک بسيار بزرگ از دانش )کامل از حالت جهان و قوانين طبيعت (که قاعدتاً منظورشان بر اساس علم است که تمام نظام های صوری آن اصل موضوعی است )بسازیم و یک ماشين تورینگ کامل بزرگ (هوش مصنوعی بدون محدودیت حافظه و زمان داشته باشيم، یک نظام صوری آکسيوماتيک منسجم بسيار بزرگ داریم که همه وقایع بشر را توضيح می دهد و به همه سواالت پاسخ می دهد و همه گزاره ها و حاالت را به شکل آکسيوماتيک اثبات یا رد یا پيش بينی می کند. گودل برای نظام صوری اصل موضوعی حساب پيانو یعنی ساده ترین ب خش ریاضيات اثبات کرد که چنين چيزی شدنی نيست و هيچ نظام صوری همزمان منسجم و کاملی وجود ندارد و حتی تورینگ هم در این ارتباط مسير گودل را ادامه داد که چنين نظام صوری مفروضی کهdecidable

.باشد هم وجود ندارد حال عده ای می گویند قضایای گودل و تورینگ در مورد جهان صادق نيست که باز هم این مهملی دیگر است. چرا که اگر چنين چيزی صادق نباشد پس شما دقيقاً بدون استفاده از زبان صوری و نظام های صوری اصل موضوعی چگونه می توانيد حتی از پس توضيح چهار عمل اصلی ریاضيات بر بيایي د؟ چه برسد به ساخت یک اَبَر نظام صوری که شامل همه چيز باشد . آن نظام صوری مادر مد ن ظر جبرگرایان یک حداقل زیرمجموعه ای به نام حساب پيانو دارد که قضایای گودل در باب آن صادق است و هر نظام صوری قوی تر از حساب پيانو هم مشمول قضایای ناتماميت گودل می .شود. در واقع گودل اینشتين را در باب یک نظام صوری منسجم اصل موضوعی مشابه برای علم فيزیک هم نااميد کرد مگر این که تصميم بگيریم عقلمان را خاموش کنيم که آن هم بر مبنای"اراده آزاد" !حق شماست اما سواالت تمامی ندارد. حتی ما نمی توانيم دقيقاً به شکل تکاملی مشخص کنيم که انسان از چه مراحلی به بعد زبان های صوری که .همان زبان انسانی است (حتی از گونه های بسيار ابتدایی آن) آموخت یا به دست آورد یا در تکامل به آن رسيد چرا که وجود "اندیشه " و"زبان" در هم تنيده است. شما بدون"زبان " حتی توانایی اندیشيدن ندارید و مجهز بودن به دایره لغات و مفاهيم بيشتر به شما توانایی "بهتر اندیشيدن" !را می دهد خاستگاه روش شناسی تعاریف از آزادی ما می توانيم چيزی را به لحاظ عقالنی کشف کنيم، زمانی که توصيف می کنيم؛ چه به لحاظ هستی شناسانه (جهان بينی) وضعيت امور جهان و طبيعت را توصيف کنيم، و چه به لحاظ معرفت شناسانه یا اپيستمولوژیک (بحث هایک)، می توانيم یک نظم طبيعی را کشف