Page 328

نظریه آزادی ،ایران و دین محمدعلی جنت خواه دوست 328 ،آزادی به تدریج فراموش شده ،اند. از این منظر، بازگشت به فارسی، شعر ادبيات ، و تاریخ ایران، بازگشت به ریشه های زبانی و مفهومی آزادی است.

ایران در این چارچوب، نه صرفاً یک واحد جغرافيایی یا سياسی، بلکه مخزن فرهنگی بزرگی برای بسط آزادی دانسته می شود. تأکيد بر خواندن متفکران غربی نيز از همين جا معنا پيدا می کند: باید آنان را خواند تا سپس ظرفيت سنت خودی را با چشم بازتری دید. این مباحث چه ربطی به امروز ایران دارند؟ پرسش درست همين است: این بحث های ظاهراً تاریخی، فلسفی، و عرفانی چه ربطی به زندگی امروز ما دارند؟ پاسخ این است که ربطشان مستقيم و تعيين کننده است. تا زمانی که آخرین الیه های پيوند مردم ایران با دین به طور کامل نابود نشده باشد، پروژه ای که می خواهد ایران را از درون تهی کند، هنوز به نقطه نهایی نرسيده است. از این منظر، مسئله فقط بر سر حکومت، جنگ، یا سياست روز نيست؛ مسئله بر سر نابودکردن همان ظرفی است که هنوز، ولو به صورت ضعيف و تحریف شده، رگه هایی از پادزهر را در خود نگه داشته است.

در بدترین حالت، ممکن است فشار، حمله محدود، یا تغييرات پرهزینه رخ دهد؛ اما تا وقتی دین به ،طور کامل از درون جامعه زدوده نشده هنوز همه چيز تمام نشده است. چرا؟ چون دین ذاتاً با آزادی و حقوق مالکيت گره خورده است. پس اگر کسی بخواهد این پادزهر را از بين ببرد، نمی ،تواند مستقيماً با نام نابودی آزادی جلو بياید؛ باید دین را در چشم مردم به چيزی منفور تبدیل کند. و بهترین راه این کار آن است که دین را دستوری، سوسياليستی، عرفانی، هگلی، و دولت زده کند تا مردم از خودِ دین متنفر شوند، نه فقط از نسخه تحریف شده آن.

اگر ایران از دین تهی شود اگر ایران از دین به طور کامل تهی شود، بازی برای آن جریانی که این تخریب را می خواهد، به نقطه مطلوب خود نزدیک می شود. در چنين وضعی، دیگر گفتن نام دین، نه یادآور آزادی و پادزهر سلطه، بلکه مایه تحقير، هراس، و دل زدگی خواهد شد. آن جا است که پروژه اصلی تکميل می شود: تهی کردن ایران از آخرین ظرف تاریخی ای که هنوز امکان بازسازی آزادی را در خود دارد.

در این مسير، نه آمریکا، نه اسرائيل، و نه هيچ قدرت دیگری لزوماً مانع این تهی شدن نمی شوند؛ چه بسا تشویق هم بکنند، چون جامعه ای که از دینِ حقيقی تهی شده باشد، آسان تر ميان نسخه های رقيبِ عرفانی، سوسياليستی، مصرفی، یا نيهيليستی سرگردان می شود. از این ،رو نسبت این مباحث با امروز ایران، صرفاً نظری نيست؛ این ها مستقيماً با سرنوشت تمدنی، سياسی، و معنایی ایران گره خورده اند.

آبان1403

.آبان ماه پر اضطرابی بود، اولين بار ویدیوی نظریه را تا اینجا منتشر کرده بودم هنوز جای کار زیادی داشت. اما ممکن بود دو روز بعد از ،آن به مرحله اجرای حکم برسم. ابالغ اجرای احکام داشتم .به خواست خدا اجرای حکم به تعویق افتاد با آن چيزی که از اهل بيت آموختم .برای حفظ جان و آزادی در عصر غيبت، گشایشی حاصل شد .فرصتی پيدا کردم تا نظریه را تدریجاً کامل تر کنم